پاسخ
درباره آزادی زن و مرد طبق قانون اسلام و در جمهوری اسلامی ایران باید بگوییم از نظر اسلام بین زن و مرد از این نظر که هر دو انسان هستند هیچ فرقی نیست. و به همین جهت در آیات قرآن تکالیف آنان با یک لحن بیان شده است. به تبع آن در قانون اساسی جمهوری اسلامی آمده است: «همه افراد ملت اعم از زن و مرد یکسان در حمایت قانون قرار دارند و از همه حقوق انسانی، سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی با رعایت موازین اسلام برخوردارند.[1] و البته این زن و مرد با این همه مشترکات، تفاوت هایی هم از نظر خلقت و طبیعت دارند زیرا زن و مرد هر دو موجودی هستند که مکمل یکدیگر می باشند بنابر این باید تفاوت داشته باشند تا بتوانند نواقص یکدیگر را کامل نمایند و به خاطر همین تفاوت هاست که باید وظایف و تکالیفی هم که بر دوش دارند متفاوت باشد. زیرا در غیر این صورت ظلم و بی عدالتی خواهد بود. اما این که یکی وظیفه ای دارد که دیگری ندارد و از یکی تکلیفی خواسته شده که از دیگری خواسته نشده است به معنی سلب کردن آزادی هیچ کدام نیست. بلکه این بخاطر تفاوت در خلقت و تفاوت در وظیفه است. همان گونه که در بیان اصناف اجتماعی هم هر صنف با توجه به وظایفشان آزادی ها و محدودیت هایی دارند. در نهایت اگر منظور از آزادی رها بودن از قید و بند عقل و قانون است که این برای هیچ انسانی کمال محسوب نمی شود و اگر آزادی از اسارت شهوات و شیاطین است که برای زن و مرد هر دو کمال است. |
پاسخ
در نظام ارزشی اسلام زن ومرد در انسانیت یکسان بوده و هیچگونه تفاوتی ندارند تنها در نظام تکلیف، وظایف آنان دربعضی از امور متفاوت است. این تفاوت وظیفه و تکلیف عمدتا ناشی از تکوین و استعدادهای واقعی و طبیعی آنان است. برای آگاهی بیشتر میتوانید کتاب "زن در آئینه جمال و جلال" نوشته آیت الله جوادی آملی، یا کتاب "نظام حقوق زن در اسلام" نوشته شهید مرتضی مطهری را مطالعه فرمائید. |
پاسخ
پیرامون موضوع درخواستی شما، مطالب زیادی وجود دارد که امیدواریم با مراجعه به منابع ذیل ”فارسی و عربی“ نیاز تحقیقاتی شما برآورده گردد: 1- تفسیر المیزان علامه طباطبایی، 20 جلدی فارسی چاپ دفتر انتشارات اسلامی: جلد 2 ص 393 ، جلد 4 ص 140، جلد 4 ص 289، جلد 4 ص 362، جلد 4 ص 490، جلد 4 ص 544، جلد 5 ص 158، ج 5 ص 169، جلد 4 ص 328. 2- مجموعه آثار شهید مرتضی مطهری ج 19، شامل کتب 1. نظام حقوق زن در اسلام 2. مسأله حجاب 3. اخلاق جنسی در اسلام و جهان غرب. 3- الفقه علی المذاهب الخمسه: تألیف شیخ محمد جواد مغنیه. 4- حقوق الزوجیه: تألیف آیه الله شیخ حسین حلی ـ از علمای معاصر. 5- زن در آئینه جلال و جمال ـ آیه الله جوادی آملی. 6- حوار حول المرئه: تالیف، آیه الله سید محمد حسین فضل الله. 7- زن ـ مرحوم دکتر علی شریعتی. 8- زن در نگاه اسلام ـ سید رضا تقوی. 9- زن در نهج البلاغه ـ علایی رحمانی. 10- حریت و حقوق زن در اسلام ـ جمعی از نویسندگان. 11- ازدواج در اسلام ـ آیه الله علی مشکینی اردبیلی. 12- بررسی تاریخ منزلت زن از دیدگاه اسلام و تطبیق الگوی صدر اسلام با جامعه کنونی ـ ثریا مکنون. 13- علوم حدیث شماره 4 ص 81. 14- پژوهشی قرآنی، فقهی و حقوقی درباره مرد و زن ـ محمودی. 15- تفسیر نمونه آیت الله مکارم شیرازی در ذیل آیات مختلف در رابطه با مسائل زنان. 16- ترجمه و تفسیر نهج البلاغه، محمد تقی جعفری، ج 11، ص 298. |
از آن جا کهاسلام خلقت مرد و زن را یکی دانسته و هر دو را از جنس واحد می داند (وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها)[i]، برای زن نیز حقوقی را که برای انسان بما هو انسان در نظر گرفته قائل می باشد در زیر به برخی از این حقوق اشاره می کنیم: 1- حق مالکیت 2- حق و اختیار در ازدواج 3- حق حضانت فرزندان در حالات خاص 4- حق فسخ عقد در حالات خاص 5- حق تعلیم و تعلم 6- حق کار 7- حق تعیین سرنوشت و شرکت در انتخابات 8- حق دخالت در امور سیاسی و اجتماعی 9- حق ارث 10- حق مطالبه به قصاص و یا عفو 11- حق مطالبه اجرت برای انجام بعضی امور مثل اجرت شیردادن و ...[i]- یا أَیُّهَا النّاسُ اتَّقُوا رَبَّکُمُ الَّذی خَلَقَکُمْ مِنْ نَفْسٍ واحِدَةٍ وَ خَلَقَ مِنْها زَوْجَها وَ بَثَّ مِنْهُما رِجالاً کَثیرًا وَ نِساءً وَ اتَّقُوا اللّهَ الَّذی تَسائَلُونَ بِهِ وَ اْلأَرْحامَ إِنَّ اللّهَ کانَ عَلَیْکُمْ رَقیبًا ای مردم! از (مخالفت) پروردگارتان بپرهیزید! همان کسی که همه شما را از یک انسان آفرید؛ و همسر او را (نیز) از جنس او خلق کرد؛ و از آن دو، مردان و زنان فراوانی (در روی زمین) منتشر ساخت. و از خدایی بپرهیزید که (همگی به عظمت او معترفید؛ و) هنگامی که چیزی از یکدیگر میخواهید، نام او را میبرید! (و نیز) (از قطع رابطه با) خویشاوندان خود، پرهیز کنید! زیرا خداوند، مراقب شماست. (سوره نساء آیه 1) |
1- این یک حقیقت تلخ و واقعیتی اجتناب ناپذیر است که نیمی از جمعیت بشر فقط به دلیل جنسیتش در طول تاریخ در بسیاری از ابعاد چون ازدواج، تحصیل، اشتغال، حقوق خانوادگی و اجتماعی دخالت در امور سیاسی و غیر آن در بین بسیاری از ملل از عقب مانده ترین قبائل تا جوامعی که مدعی مدرن ترین نظام های سیاسی و حقوقی هستند مورد انواع ستمها و تحقیرها و تبعیضها واقع شده اند. در دنیای کنونی هم شما به وضوح می بینید که چگونه زنان قربانیان شماره یک بی سوادی، فقر، تبعیض، آوارگی، بی خانمانی، خشونت، قتل، تجاوز، تحقیر اخلاقی و وسیله ای برای هوس رانی های خودکامگان و کالا بودن برای سود کمپانی ها و سرگرمی و التذاد مشتریان و خلاصه شدن تمام هویت زن در ابزاری برای ارضاء غریزه جنسی می باشند. بسیاری از این مشکلات با اختلاف نوع و مراتب تقریباً در همه جوامع وجود دارند. قصد ما در این جا متهم کردن قومی و مبرّا کردن قومی دیگر نیست. ما که صد البته به وضعیت ناخوشایند زن در غرب معترض هستیم، موقعیت فعلی زن در کشورهای مسلمان را نیز به هیج وجه قابل دفاع نمی دانیم، چرا که این وضعیت نه با ضوابط اسلامی سازگاری دارد و نه با اصول انسانی تطابق می کند. 2- از دیدگاه اسلام زن و مرد به یک اندازه انسان می باشند و در این بعد یعنی انسانیت یکی را بر دیگری تفاضلی نیست و تنها ملاک تفاوت و ارزش تقواست که امری اکتسابی است و ربطی به جنسیت ندارد و چنان که ربطی به نژاد، جغرافیا طبقه اجتماعی، سن،ثروت،زیبایی و غیر آن ندارد و طی مراحل کمال انسانی و تقرب به بارگاه ربوبی بین زن و مرد تفاوتی نیست. 3- با وجود وحدت در ذات و تساوی در ارزش و ملاکات، بین زن و مرد تفاوتهای بسیاری است که در پاره ای از احکام و لوازم، موجب تفاوت می شود که عبارتند از : |